بازخوانی ریشه های نظریه ولایت فقیه درایران

بازخوانی ریشه های نظریه ولایت فقیه درایران از وبسایت ایسکا نیو دریافت و به همراه لینک مستقیم مطلب در سایت مرجع نمایش داده شده است. در صورتیکه مطالب منتشر شده دارای محتوای نامناسب و یا مجرماه میباشد بر روی گزینه حذف کلیک نمائید.
تنها جایی که می تواند برای مردم مرجع قرار گیرد ولایت فقیه استوظیفه مجلس خبرگان صیانت از «اصل ولایت فقیه» استسرگذشت آیت الله سعیدی، روحانی مبارز و مطیع ولایت فقیهبه گزارش گروه سیاسی ایسکانیوز ؛ حکومت ها و دولت های زیادی در دنیا وجود دارند که هرکدام با روش و شیوه خاصی اداره می شوند. با نگاهی به ساختار این حکومت ها متوجه می شویم که نوع اداره آن ها ریشه در تفکرات و نظریاتی دارد که روزی دانشمندان عرصه سیاست ارائه کرده اند. اما دراین بین کشوری وجود دارد که نوع ساختار اداره و حکومت آن تمام نظریات سیاسی جهان را در باب اداره جامعه کنار زده است و حرف تازه ای در این بحث برای جهانیان دارد.انقلاب اسلامی ایران با وقوع خود نشان داد می توان نوع دیگری از حکومت را که مبتنی بر ولایت فقیهی عادل، مدیر و شجاع باشد را اجرایی کرد و به قله های پیشرفت و اقتدار رسید. اصل اداره حکومت در جمهوری اسلامی ایران بر دوش ولی فقیه عادلی است که مسئولیت های خود را در حوزه های قضاوت، اداره و قانون گزاری به افراد صلاحیت داری که ویژگی آن ها در قانون اساسی کشور آمده تفویض می کند. اما از یاد نباید برد که حکومت بر پایه ولایت فقیه را امام خمینی(ره) به دنیا معرفی کرد. کسی که نشان داد دین اسلام می تواند در قرن بیست ویک، جایی که دنیا می رود غرق در فنّاوری شود حکومتی را پی ریزی کند که نه تنها انسان را به سوی کمالی معنوی هدایت کند بلکه بشریت را از دست ضلالت خودباخته خودش رها ساخته، آرامشی الهی را به او ارزانی دارد.نظریه ولایت فقیه که با انقلاب اسلامی ایران مطرح شد ریشه در عقاید و آراء علماء شیعی برای اداره جامعه دارد. اما قبل از پرداختن به اصل موضوع باید مقدماتی روشن شود. به همین منظور باید به ریشه لغوی ولایت فقیه توجه کرد.ریشه کلمه ولایت فقیه: «ولایت» در لغت از واژه ی «ولی» به معنای «قرب» و «نزدیکی» مشتق شده است و «ولایت» به معنای یاری و نصرت و یا به معنی سلطـان است. این واژه از پراستعمال ترین کلمــات قرآن بوده و در 124 مورد به صورت اسمی و 112 مورد به اشکــال فعلی در قرآن کریم آمده است. برای «ولی» با ترکیبـــات مختلفش معانی متعددی ذکرشده است درحالی که این واژه یک معنای اصلی بیشتر ندارد و سایر معانی با توجه به قرائن برای همان یک مفهوم وضع شده است و قدر مشترک همه این معـــانی همان قــرب معنوی است. بااین حال در اصطلاح ولایت فقیه، «ولی» به مفهوم سرپرستی است.اما کلمه فقیه از ریشه ی فقه است. در اصل برابر بافهم و یا علم به شیء و فهم آن و فقیه به معنای عالم است. بعضی فقـه را علم به دین و برخی دیگر رسیدن به علم غایب به وسیله ی علم مشهود و حاضر می دانند که اخص از علم است.«فقیه» در اصطلاح ولایت­ فقیـــه یعنی مجتهد جامع الشرایط که دارای ســه ویژگی اجتهاد مطلق، عدالت مطلق و قـــدرت مدیریت و استعداد رهبـری باشد نه هر کس که درس فقه خوانده است. اجتهـاد مطلق به این معنی که بر همه ابعاد دین اعم از اصول و فروع، عبادات و عقود، احکام و ایقاعات و سیاست اسلامی آگاه باشد و حائز عدالت مطلق باشد یعنی علاوه بر عقل نظری در عقل عملی نیز در حد امکان کامل بوده و عامل به دین و به دوراز هوی و هوس باشد.با این تعاریف ولایت فقیه یعنی اداره ی امور جــامعه در زمان غیبت امام عصر (عج) توسط فقهایی است که بر کتاب و سنت احـــاطه داشته و دارای شرایطی مانند عقل، علــم، توانایی، عدالت و آگاهی به زمان، حـافظ دین و مخالف هوای نفس باشند که ولایت فقیه به این معنا ضامن اجرای قوانین اسلام است.نظر علما شیعی در مورد اداره جامعه : اما این نظریه علمی شیعیان در باب اداره جامعه دارای استحکام خاصی است. به طوری که مبنا و چارچوب های آن در طی سالیان متمادی از زبان علماء شیعی بیان و تأکید بر آن شده است. به طور مثال اولین فقیه شیعی که پا از دایره ی اخبار و نقل فراتر گذاشته و به بیان نظریات عقلانی پرداخت، عالم بزرگوار و مایه ی فخــر شیعه، شیخ مفید(ره) بود. وی در کتاب المقنعه صفحه 675 می گوید: «هنگامی که سلطان عادل بر ولایت_ در آنچه در ابواب فقه ذکر کردم _ وجود نداشت، بر فقیهان اهل حق عادل صاحب رأی و عقل و فضل است که ولایت آنچه را بر عهده سلطان عادل است، بر عهده گیرند.»اما شیخ مفید یکی از علما شیعی است که در باب ولایت فقیه و اداره جامعه مسلمان توسط او سخن گفته است. شیخ طوسی که به عنوان شیخ الطائفه (بزرگ شیعه) شناخته می شود در باب اداره جامعه توسط فقیه در کتاب النهایه و نکتها جلد دوم صفحه 17 گفته است: «صدور حکم میان مردن، اقامه حدود و قضاوت میان کسانی که با یکدیگر اختلاف پیداکرده اند، جایز نیست، مگر برای کسی که از طرف سلطان حق اجازه داشته باشد. چنین کارهایی درزمانی که خودشان (امامان) علیه السلام امکان انجام آن را ندارند، بدون تردید به فقیهان شیعه واگذارشده است.»از دیگر علماء شیعی که در باب ولایت فقیه سخن گفته است محقق ثانی مشهور به محقق کرکی است. وی در کتاب رسائل خود جلد یک صفحه 142 می گوید: «فقیهان امامیه اتفاق کرده اند بر اینکه فقیه عادل شیعه که جامع الشرایط فتوا باشد و از او در احکام شرعی به مجتهد تعبیر می شود در زمان غیبت نائب امام هدایت (ع) است در تمام آنچه قابلیت نیابت را داشته باشد.»اما علما دیگری هم بعد از محقق ثانی هستند که بر ولایت فقیه نظر داده اند. نمونه این اشخاص ملا احمد نراقی معروف به فاضل نراقی است. وی در کتاب عوائد الایام صفحه 187 و 188 می گوید: «هر آنچه پیامبر (ص) و امام (ع) که حاکمان و حافظان اسلام می باشند بر آن ولایت و اختیاردارند، فقیه نیز همان ولایت و اختیار را دارد، مگر جایی که دلیلی برخلاف آن وجود داشته باشد.»انقلاب اسلامی ایران و نظریه ولایت فقیه : با این اوصاف نظریه ولایت فقیه دارای ریشه های علمی قوی و تاریخی است که نشان می دهد علما شیعی از مدت ها قبل به فکر طرح چنین موضوعی در بستر جامعه اسلامی بوده اند.تمامی این نظریات با به وقوع پیوستن انقلاب اسلامی مجالی پیدا می کنند تا در عرصه اجرایی محک خورند. قریب به چهل سال از انقلاب ایران می گذرد و حکومت جمهوری اسلامی ایران که بر پایه حکومت فقیهی عادل شکل گرفته تابه حال توانسته یک به یک از مشکلات پیش روی خود عبور کند. این موضوع نشان می دهد اداره حکومت بر مبنای ولایت فقیه توانسته نمره خوبی را بگیرد. همین امر باعث می شود بقیه نظریات سیاسی که در خصوص اداره جامعه است کنار رود و جایی برای ابراز وجود برای آن ها نماند.خبرنگار: مجید فاضلیانتهای پیام/171 / 156

اطلاعات

آخرین مطالب

آخرین جستجو ها