فتاوای آیت الله سیستانی - تابناک

فتاوای آیت الله سیستانی - تابناک از وبسایت سایت خبری تحلیلی تابناک دریافت و به همراه لینک مستقیم مطلب در سایت مرجع نمایش داده شده است. در صورتیکه مطالب منتشر شده دارای محتوای نامناسب و یا مجرماه میباشد بر روی گزینه حذف کلیک نمائید.
فتاوای آیت الله سیستانیامر به معروف و نهى از منکر از بزرگترین واجبات دینىاست، و خداوند متعال در قرآن کریم مى‏فرماید: «وَلْتَکُنْ مِنْکُمْ أُمَّةٌیَدْعُون إِلى الْخَیْرِ وَیَامرونَ بْالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَوْنَ عَنِ المُنْکَرِوَاولئِکَ هُمْ الْمُفلِحُونَ»باید از شما «اُمّت اسلامى» گروهى باشند که بسوىنیکى دعوت کنند، و امر به معروف و نهى از منکر نمایند. و آنان هستند که رستگارند.از رسول اکرم صلى‏الله‏علیه‏و‏آله‏وسلم روایت شده کهفرمود: «لا تَزال أمّتی بخیر ما امروا بالمعروف ونهُوا عَن المنکر وتَعاوَنوا علىالبرّ، فَإذا لمْ یفعلوا ذلک نُزعت عنهم البرکات، وسلّط بعضهم على بَعْضٍ، ولمیَکُنْ لَهُمْ ناصر فی الأرض ولا فی السماء».«اُمّت من مادامیکه امر به المعروف و نهى از منکرنمایند، و یکدیگر را به احسان و نیکى کمک کنند، در خیر و خوبى خواهند بود، و اگرچنین نباشند برکت از آنان برداشته خواهد شد، و بعض از آنها بر بعض دیگر ـ به ظلم ـمسلّط خواهد گردید، و در زمین و آسمان یار و یاورى نخواهند داشت».از حضرت أمیر المؤمنین علیه‏السلام هم چنین روایتشده است: «لا تترکوا الامر بالمعروف والنهی عن المنکر فیولّى علیکم شرارکم، ثمّتدعون فلا، یستجاب لکم».«امر به معروف و نهى از منکر را ترک ننمائید، و گرنهبدترین افراد بر شما حکومت خواهند کرد، و دعاهاى شما هم مستجاب نخواهد شد».مسأله 1 ـ امر به معروف و نهى از منکر، در صورتىواجب مى‏شود که انجام دادن معروف و انجام دادن منکر حرام باشد، و در این صورت امربه معروف و نهى از منکر واجب کفائى است، و اگر بعضى از افراد به این وظیفه عمل کند،از دیگران ساقط مى‏شود، ولى بر همه لازم است که اگر با فعل حرام و ترک واجبى مواجهشدند بى تفاوت نباشند، و انزجار خود را با گفتار و کردار ابراز نمایند و این مقدارواجب عینى است.و از حضرت امیر المؤمنین علیه‏السلام چنین آمده استکه: «امرنا رسول اللّه‏ صلى‏الله‏علیه‏و‏آله‏وسلم أن نلقی أهل المعاصی بوجوهمکفهرّة».«رسول أکرم صلى‏الله‏علیه‏و‏آله‏وسلم به ما دستورداد که با گنهکاران با صورتى درهم کشیده مواجه شویم».در صورتى که انجام دادن معروف مستحب است ـ نه واجب ـو انجام دادن منکر مکروه است ـ نه حرام ـ امر به معروف و نهى از منکر، نیز مستحباست.و در امر به معروف و نهى از منکر باید حیثیّت وشخصیّت خلافکار در نظر گرفته شود، که به او اذیّت و اهانت نگردد، همچنین نباید خیلىسخت و دشوار گرفت که سبب انزجار او از دین و برنامه‏هاى دینى شود.مسأله 2 ـ در وجوب امر به معروف و نهى از منکر بایدشرائط زیر وجود داشته باشد:1- شناخت معروف و منکر ولو به طور اجمال. بنابراینکسى که معروف و منکر را نمى‏شناسد، و آنها را از همدیگر تشخیص نمى‏دهد، امر بهمعروف و نهى از منکر واجب نیست، بلى گاهى براى امر به معروف و نهى از منکر کردن یادگرفتن و شناختن معروف و منکر، واجب مى‏شود.2- احتمال تأثیر در شخص خلافکار. بنابراین اگر کسىمى‏داند که سخن و گفته او أثر ندارد، مشهور بین فقهاء آن است که در این صورت وظیفهندارد، و امر به معروف و نهى از منکر بر او واجب نیست، ولى احتیاط واجب آن است کهکراهت و ناراحتى خود را از کارهاى ناشایسته خلافکار بهر طورى که ممکن است اظهارنماید، هر چند بداند که در او اثر نخواهد داشت.3ـ قصد ادامه کارهاى ناشایسته و خلاف از شخصخلافکار. بنابراین شخص خلافکار چنانچه نخواهد کارهاى خلاف خود را تکرار کند ودوباره مرتکب شود، امر به معروف و نهى از منکر واجب نیست.4ـ معذور نبودن شخص خلافکار در کارهاى زشت و خلافخود، با اعتقاد اینکه کار زشتى که انجام داده حرام نبوده، بلکه مباح بوده، و یا کارخوبى که ترک کرده واجب نبوده است.بلى اگر منکر از کارهائى باشد که شارع مقدّس هرگزبوقوع آن راضى نیست ـ مثل قتل نفس محرّم ـ جلوگیرى از آن واجب است، هر چند انجامدهنده معذور باشد، و حتّى مکلّف هم نباشد.5ـ ضرر جانى یا آبروئى و یا مالى ـ بمقدار قابلتوجّه ـ شخص امر کننده به معروف و نهى کننده از منکر را تحدید نکند، و مشقّت ودشوارى غیر قابل تحمل وجود نداشته باشد، مگر اینکه کار معروف ـ خوب ـ و منکر ـ بد ـبقدرى نزد شارع مقدّس مهم باشد که باید در راه آن ضررها و دشواریها را تحمّل نمود.اگر بخود امر به معروف و نهى از منکر کننده ضررمتوجّه نشود، ولى بر کسان دیگر از مسلمین ضرر جانى، یا آبروئى، و یا مالى معتنابهمتوجّه گردد، امر به معروف و نهى از منکر واجب نمى‏شود، که در اینصورت أهمّیّت ضررو آن کار مقایسه میگردد که گاهى در صورت ضرر هم امر به معروف، و نهى از منکر ساقطنمى‏شود.مسأله 3 ـ امر به معروف و نهى از منکر داراى مراتبىاست:1ـ اظهار انزجار درونى و قلبى، مانند روگرداندن، وسخن نگفتن با شخص گنهکار.2ـ با زبان، و بصورت وعظ و ارشاد.3ـ إجراءات عملى، از قبیل کتک زدن و حبس نمودن.و لازم است ابتداءً از مرتبه اول یا دوم شروع نماید،و اول آنرا انتخاب بکند که اذیّت آن کمتر و تأثیر آن بیشتر است، و اگر نتیجه نگرفتبه مراتب بعدى و سخت و دشوار دست بزند، و درجه‏هاى بعدى را انتخاب کند.و اگر اظهار انزجار قلبى و زبان ـ مرتبه اول و دوم ـمؤثر واقع نشد نوبت مى‏رسد به مرتبه عملى، و احتیاط واجب آن است که در انتخاب مرتبهسوم ـ اجراءات عملى ـ از حاکم شرع اجازه بگیرد. و لازم است عمل را از آنجا شروعبکند که ناراحتى و اذیّت آن کمتر است، و اگر نتیجه نگرفت با اعمال سخت‏تر و شدیداقدام نماید، ولى نباید بحدّى برسد که سبب شکستن عضوى و یا مجروح شدن بدن باشد.مسأله 4 ـ وجوب امر به معروف و نهى از منکر، بر هرمکلّف نسبت به خانواده و نزدیکان شدیدتر است، بنابراین اگر کسى در خانواده ونزدیکان خود نسبت به واجبات دینى، از قبیل نماز، و روزه و خمس و... بى توجّهى و سبکشمردن احساس نماید، و نسبت به ارتکاب محرّمات ـ از قبیل غیبت، و دروغ و... بىمبالاتى و بى باکى ببیند، باید اهمّیّت بیشترى، با مراعات مراتب سه گانه امر بهمعروف و نهى از منکر جلو کارهاى زشت آنها رابگیرد، و آنها را باانجام کارهاى خوب دعوت نماید.ولى نسبت به پدر و مادر احتیاط واجب است که باملایمت و نرمى آنها را راهنمائى بکند و هیچوقت با خشونت با آنها روبرونشود.

اطلاعات

آخرین مطالب

آخرین جستجو ها